Insurans motor atau takaful motor: apa bezanya dari segi kontrak, dana dan tuntutan

Insurans motor konvensional dan takaful motor melindungi kereta anda dengan cara yang hampir sama dari segi praktikal: kerosakan sendiri, kecurian, kebakaran dan liabiliti pihak ketiga, dengan skala NCD, lebihan dan perlindungan tambahan yang serupa. Perbezaannya terletak pada struktur kontrak. Dalam insurans, anda membeli perlindungan daripada penanggung insurans yang menanggung risiko dengan premium yang dibayar. Dalam takaful, anda menjadi peserta yang menyumbang ke dana risiko peserta berasaskan konsep tabarru' (sumbangan untuk saling membantu), dan pengendali takaful mengurus dana itu untuk fi yang dinyatakan. Pilihan antara keduanya biasanya bergantung kepada keutamaan peribadi dan perbandingan harga serta perlindungan, kerana kedua-duanya diselia oleh Bank Negara Malaysia.

Panduan ini sebahagian daripada panduan perbandingan takaful kereta. Laman ini menerangkan struktur produk secara fakta dan tidak mengeluarkan pandangan hukum.

Perbandingan struktur

Bagaimana dana takaful berfungsi

Struktur takaful am di Malaysia biasanya menggunakan model wakalah atau gabungan wakalah dengan model lain. Secara ringkas:

1. Anda membayar sumbangan. Sebahagian daripadanya diambil oleh pengendali sebagai fi wakalah untuk mengurus dana, membayar komisen dan kos operasi.
2. Baki dimasukkan ke dana risiko peserta sebagai tabarru'. Tuntutan semua peserta, kos retakaful (perlindungan semula) dan rizab dibayar daripada dana ini.
3. Jika dana mempunyai lebihan selepas tuntutan dan rizab pada akhir tempoh kewangan, lebihan itu boleh diagihkan mengikut syarat dalam sijil atau dokumen produk. Ada produk yang menyatakan sebahagian lebihan diberi kepada peserta yang tidak membuat tuntutan, ada yang tidak. Lebihan tidak dijamin.
4. Jika dana mengalami defisit, pengendali lazimnya menampungnya melalui qard (pinjaman tanpa faedah) daripada dana pemegang saham, yang dibayar balik daripada lebihan masa depan.

Maklumat model yang digunakan, kadar fi wakalah dan dasar pengagihan lebihan biasanya terdapat dalam Helaian Pendedahan Produk atau dokumen produk. Jika tidak jelas, tanya pengendali secara bertulis.

Contoh pengagihan lebihan (ilustrasi)

Andaikan sijil menyatakan fi wakalah 30% daripada sumbangan, dan lebihan dana (jika ada) dikongsi 50:50 antara peserta dan pengendali. Anda membayar sumbangan RM1,500.

• Fi wakalah: RM1,500 x 30% = RM450.
• Masuk ke dana risiko peserta: RM1,050.
• Andaikan pada akhir tahun dana mempunyai lebihan bersamaan 10% daripada jumlah tabarru'. Bahagian anda secara nisbah: RM1,050 x 10% = RM105.
• Bahagian peserta 50%: RM52.50, yang mungkin dibayar atau dikreditkan jika anda layak mengikut syarat, contohnya tiada tuntutan.

Angka ini hanya menunjukkan cara kiraan. Kadar fi, peratus perkongsian dan syarat kelayakan berbeza antara produk, dan banyak tahun mungkin tiada lebihan untuk diagihkan. Jangan memilih produk semata-mata kerana kemungkinan lebihan.

Apa yang sama dalam kedua-duanya

• Keperluan undang-undang: Akta Pengangkutan Jalan 1987 mewajibkan perlindungan pihak ketiga; insurans dan takaful kedua-duanya memenuhi syarat ini.
• NCD: skala NCD kereta persendirian sama dan NCD boleh dibawa antara insurans dan takaful. Lihat skala NCD.
• Penetapan harga: kedua-duanya tertakluk kepada liberalisasi tarif motor.
• Cukai: cukai perkhidmatan dan duti setem dikenakan mengikut peraturan cukai, bukan mengikut jenis kontrak. Semak jadual anda.
• Perlindungan pengguna: kedua-duanya diselia BNM, termasuk kewajipan pendedahan maklumat dan layanan adil, dan ahli dilindungi oleh TIPS di bawah PIDM.
• Tuntutan: langkah tuntutan, laporan polis, pelaras dan bengkel panel adalah serupa.

Cara memilih secara praktikal

Senarai semak ringkas:

• Dapatkan sekurang-kurangnya satu sebut harga daripada pengendali takaful dan satu daripada penanggung insurans dengan perlindungan yang setara.
• Bandingkan jumlah dilindungi, asas nilai, lebihan dan tambahan, bukan hanya jumlah akhir. Gunakan alat banding sebut harga.
• Jika struktur Syariah penting bagi anda, baca dokumen produk tentang model kontrak, dan rujuk jawatankuasa Syariah pengendali untuk soalan pematuhan.
• Semak syarat tuntutan, bengkel panel dan khidmat bantuan jalan raya, kerana ini memberi kesan apabila kemalangan berlaku.
• Pastikan syarikat tersenarai sebagai institusi berlesen di laman BNM.

Salah faham yang kerap

Panduan berkaitan

Untuk memahami komponen harga, baca faktor yang mempengaruhi premium dan sumbangan. Untuk memilih jenis perlindungan, baca komprehensif, TPFT atau pihak ketiga. Senarai keputusan penuh ada dalam senarai semak memilih takaful kereta.

Soalan lazim

Adakah tuntutan takaful lebih lambat atau lebih sukar?

Proses tuntutan bergantung kepada syarikat, bukan jenis kontrak. Kedua-duanya tertakluk kepada garis panduan BNM tentang pengendalian tuntutan. Baca syarat tuntutan dan tanya tempoh pemprosesan.

Siapakah yang memutuskan sama ada produk takaful patuh Syariah?

Setiap pengendali mempunyai jawatankuasa Syariah, dan Majlis Penasihat Syariah BNM ialah pihak berkuasa rujukan bagi kewangan Islam di Malaysia. Laman ini tidak memberi pandangan hukum.

Adakah fi wakalah dicaj secara berasingan?

Tidak. Fi wakalah diambil daripada sumbangan yang anda bayar. Jumlah yang anda bayar sama seperti tertera dalam sebut harga.

Bolehkah saya mendapat sebahagian sumbangan semula jika membatalkan sijil?

Pembatalan biasanya memberi bayaran balik sebahagian mengikut syarat sijil. Baca klausa pembatalan dan tanya pengendali.

Sumber rasmi

• Bank Negara Malaysia — FSA 2013, IFSA 2013, dokumen dasar takaful dan senarai pengendali berlesen
• Persatuan Takaful Malaysia — maklumat industri takaful dan pendaftaran ejen takaful
• Persatuan Insurans Am Malaysia (PIAM) — maklumat industri insurans am
• Perbadanan Insurans Deposit Malaysia — perlindungan TIPS